ହସିନାଙ୍କ ସହ ମିଶିଲେ ତାରିକ ରେହେମାନ,ବିଗିଡିଲା ୟୁନୁସଙ୍କ ଖେଳ !

ବାଂଲାଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ଏବେ ଚାଲିଛି ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପର୍ବ। ସେନା ବିରୋଧରେ କାର୍ୟ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ, ଭିସା ପୁନଃସ୍ଥାପନ, ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ପାଇଁ ଆସୁଥିବା ଆଶ୍ୱସ୍ତିର ସଙ୍କେତ—ଏହା ସବୁ ମିଶି ଦେଶର ଶକ୍ତି ସମୀକରଣକୁ ନୂଆ ଦିଗକୁ ନେଉଛି। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଏହା କଣ ସାଧାରଣ ପ୍ରଶାସନିକ ପଦକ୍ଷେପ, ନା ତାରିକ୍ ରେହମାନ ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଚାଲ ଦ୍ୱାରା ମହମ୍ମଦ ୟୁନୁସ୍ଙ୍କ ପ୍ରଭାବକୁ କମାଇବାର ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି? ନୂତନ ସରକାର ଗଠନ ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ବଦଳୁଛି। ପୂର୍ବତନ ଶାସନକାଳରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଥିଲା ବିଶେଷକରି ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃସମୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ଯେ ନିରପେକ୍ଷ ତଦନ୍ତ ହେବ ଏବଂ ନିରୀହ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଯଥା ହଇରାଣ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହାକୁ ଏକ ପକ୍ଷରୁ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସୁଧାର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି, ତ ଅନ୍ୟପକ୍ଷରୁ ଏହା ପୂର୍ବତନ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ଏକ ସଂକେତ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଉଛି। ସେନା ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ପୁନର୍ଗଠନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ବିଶେଷକରି CGS—ଚିଫ୍ ଅଫ୍ ଜେନେରାଲ୍ ଷ୍ଟାଫ୍—ପଦବୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରଣନୈତିକ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଲେଫ୍ଟେନାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ୍ ମହମ୍ମଦ ମୈନୁର ରହମାନଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ସରକାରଙ୍କ ନୂଆ ଭାବଧାରା ସହିତ ସମ୍ମିଳିତ କରାଯାଉଛି। CGS ପଦବୀ ସେନା ଭିତରେ ରଣନୈତିକ ଯୋଜନା ଏବଂ କାର୍ୟ୍ୟକ୍ଷମ ସମନ୍ୱୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନେଉଥାଏ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସଂକେତ ଦେଉଛି ଯେ ନୂତନ ଶାସନ ସେନା ଉପରେ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ସ୍ଥାପିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହି ସମୟରେ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା କମିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଭରସା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେଠାରେ ଏବେ ନୂତନ ଆଶା ଦେଖାଯାଉଛି। ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ତାରିକ ରହମାନଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ଭାରତ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭିସା ସେବା ପୁନଃଆରମ୍ଭ କରୁଛି। ଚିକିତ୍ସା ଓ ଡବଲ୍-ଏଣ୍ଟ୍ରି ଭିସା ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଯାତ୍ରା ଭିସା ମଧ୍ୟ ଖୋଲିବା ଆଶା ରହିଛି। ଏହା ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରରେ ଛୋଟ ପଦକ୍ଷେପ ଲାଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଗଭୀର। ଯାତ୍ରା ସହଜ ହେଲେ ଲୋକ-ଲୋକ ସମ୍ପର୍କ ବଢ଼ିବ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଚିକିତ୍ସା ପର୍ୟ୍ୟଟନ ଫେରି ଭଲ ଗତି ନେବ। କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ଯେ ଗତ ଦେଢ଼ ବର୍ଷରେ ଯେଉଁ ଦୂରତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ସମୟ ଲାଗିବ। ଗଙ୍ଗା ଜଳ ବଣ୍ଟନ, ସୀମା ସୁରକ୍ଷା, ଅବୈଧ ପ୍ରବାସୀ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଏବେ ବି ଅନିର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି। ଏହା ସହିତ ଆଉ ଏକ ରୋଚକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ପୂର୍ବତନ ପ୍ରସିକ୍ୟୁଟର ତାଜୁଲ ଇସଲାମଙ୍କୁ ପଦରୁ ହଟାଇବା। ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଅନେକେ ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ସୂଚନା ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ଶେଖ ହାସିନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଚାଲୁଥିବା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଫୌଜଦାରୀ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲରେ ବିଚାରାଧୀନ ଥିଲା। ଏବେ ନୂତନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସେଗୁଡ଼ିକର ଭବିଷ୍ୟତ କେମିତି ହେବ, ସେଥିରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦୃଷ୍ଟି ରହିଛି। ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ତାରିକ ରହମାନ ଦୁଇଟି ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଖେଳୁଛନ୍ତି—ଏକ ପକ୍ଷରୁ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସଂସ୍ଥାଗତ ସୁଧାର ଓ ପୁନର୍ଗଠନ, ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରୁ ଭାରତ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ସୁଧାରି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମର୍ଥନ ଲଭିବା। ଯଦି ସେ ଏହି ସମତା ରଖିପାରନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ଦୃଢ଼ ହେବ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେନା ଓ ରାଜନୀତିର ଏହି ସମୀକରଣ ବିଗଡ଼ିଯାଏ, ତେବେ ପରିସ୍ଥିତି ପୁଣି ଅସ୍ଥିର ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ସର୍ବଶେଷରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଏହା—ଏହି ସମସ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ କଣ ମାତ୍ର ଶାସନ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସାଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ନା ଏକ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ରଣନୀତି? ଆସନ୍ତା କିଛି ମାସ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେବ ଯେ ବାଂଲାଦେଶର ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସ୍ଥିରତା ଆଣିବ କି ଆଉ ଏକ ନୂତନ ରାଜନୈତିକ ସଂଘର୍ଷର ଆରମ୍ଭ କରିବ।