ଚାଖି ଖୁଣ୍ଟିଆ

ଚାଖି ଖୁଣ୍ଟିଆ, ଯିଏ କି ଚନ୍ଦନ ହଜୁରୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ, ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ଅମର ସଂଗ୍ରାମୀ ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଜଣେ ନିଷ୍ଠାପର ସେବକ ଥିଲେ । ୧୮୨୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦ ମସିହାରେ ପୁରୀର ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଚାଖି ଖୁଣ୍ଟିଆ ପିଲାଦିନୁ ହିଁ ବୀରତ୍ୱ ଓ ସ୍ୱଦେଶପ୍ରେମର ପ୍ରତୀକ ଥିଲେ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ପଣ୍ଡା ଭାବରେ ସେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଆସୁଥିବା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରାଉଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ଭାରତର ଅନେକ ରାଜକୀୟ ପରିବାର ସହ ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା । ବିଶେଷ କରି ଝାନ୍ସୀର ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଇଙ୍କ ପରିବାର ସହ ତାଙ୍କର ଘନିଷ୍ଠତା ଥିଲା ଏବଂ ସେ ରାଣୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ତଥା ରଣନୀତିରେ ସହାୟତା କରୁଥିଲେ । ୧୮୫୭ ମସିହାର ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ସେ ଜଣେ ଗୁପ୍ତଚର ଏବଂ ସଂଗଠକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଭାରତୀୟ ସିପାହୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶଭକ୍ତିର ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରି ସେ ଅନେକ ବାର କାରାବରଣ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଚାଖି ଖୁଣ୍ଟିଆ କେବଳ ଜଣେ ଯୋଦ୍ଧା ନଥିଲେ, ବରଂ ଜଣେ ସୁସାହିତ୍ୟିକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ରଚିତ ଅନେକ ଜଣାଣ ଓ ଭଜନରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଏବଂ ଦେଶପ୍ରେମର ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ୱୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ତାଙ୍କର ବଳିଦାନ ଓ ବୀରତ୍ୱ ଆଜି ବି ଓଡ଼ିଶା ତଥା ସମଗ୍ର ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ହୋଇ ରହିଛି। କୀମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ୧୮୭୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା ।