ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସର ଜଣେ ଅପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଜନନାୟକ ତଥା ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ନିର୍ମାତା, ଯିଏ ନିଜର ସମଗ୍ର ଜୀବନ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ସ୍ୱାଭିମାନ ଏବଂ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ । ୧୮୪୮ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୨୮ ତାରିଖରେ କଟକର ସତ୍ୟଭାମାପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ମଧୁବାବୁ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ବାରିଷ୍ଟର, ଯାହାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ସଫଳତା ସେ ସମୟର ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣା ଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶାସନିକ ଶାସନରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ସେ ୧୯୦୩ ମସିହାରେ 'ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ' ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପନ୍ନ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ନିରନ୍ତର ସଂଗ୍ରାମ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା । ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ ହେବା ସହ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପାୟନ ପାଇଁ 'ଉତ୍କଳ ଟ୍ୟାନେରି' ଓ 'ଓଡ଼ିଶା ଆର୍ଟ ଓୟାର' ଭଳି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଢ଼ି ସ୍ଥାନୀୟ କାରିଗରଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ । ନିଜର ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ହିତ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ଶେଷରେ ସେ ଦରିଦ୍ର ହୋଇଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନୈତିକତାରୁ କେବେ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇନଥିଲେ । ୧୯୩୪ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୪ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଜଣେ ମହାନ୍ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ, ଶିଳ୍ପୋଦ୍ୟୋଗୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ସେ ଚିରସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବେ ।