ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆକାଶରେ ଦେଖାଯିବ ସୁପରମୁନ୍‌

ଭୁବନେଶ୍ୱର :କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଅବସରରେ ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆକାଶରେ ଦେଖାଯିବ ସୁପରମୁନ୍‌ । ଏହାକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଭାଷାରେ ବିଭର ମୁନ୍ ବି କୁହାଯାଏ ।
ହା ସାଧାରଣ ଦିନର ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୭% ବଡ଼ ଏବଂ ୧୫% ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯିବ। ଏହା ଏକ ବିରଳ ତଥା ସୁନ୍ଦର ମହାଜାଗତିକ ଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ଏହାକୁ ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖି ହେବ। ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଭାରତର ସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆକାଶ ମେଘମୁକ୍ତ ଥିଲେ, ଏହାକୁ ଖାଲି ଆଖିରେ ରାତି ସାରା ଦେଖି ହେବ। ଚଳିତ ବର୍ଷର ଏହା ଦ୍ଵିତୀୟ ସୁପରମୁନ୍‌ । ଏହାର ଚନ୍ଦ୍ର ଆଲୋକ ପୃଥିବୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣକୁ ଆଲୋକିତ କରିବ, ଯାହା ପରିବେଶକୁ ଆହୁରି ମନୋରମ କରିବ।

୬ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଆଜି ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସୁପରମୁନ୍ ଦେଖାଯିବ । ଭାରତୀୟ ସମୟ ସଂଧ୍ୟା ୬ଟା ୫୦ରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପେରିଜି ଅର୍ଥାତ୍ ନିକଟତମ ବିନ୍ଦୁରେ ପହଞ୍ଚିବ ଏହା ନଅ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିବ । ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ପରେ ଏହାର ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିବ । ଆଜି ସୁପରମୁନ୍ ପୃଥିବୀଠାରୁ ୩୫୬,୯୮୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିବ । ୨୦୧୯ ଫେବୃଆରୀ ପରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଏଥର ପୃଥିବୀର ସବୁଠୁ ଅଧିକ ନିକଟତର ହେଉଛି ।

୧୯୭୯ରେ ସୁପରମୁନ୍‌ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରଥମେ ଆମେରିକାର ଜ୍ୟୋତିଷୀ ରିଚାର୍ଡ ନଲ୍‌ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀ ଚାରିପଟେ ପ୍ରାୟ ୨୭.୫ ଦିନରେ ଥରେ ଏକ ଅଣ୍ଡାକୃତି ପଥରେ ବୁଲିଥାଏ। ପ୍ରାୟ ୨୯ ଦିନରେ ଥରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ିଥାଏ। ଅଣ୍ଡାକୃତି ପଥରେ ବୁଲୁଥିବାରୁ ସବୁଠାରୁ ନିକଟରେ ଥିଲାବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ଆମଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୩.୫୬ ଲକ୍ଷ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥାଏ। ଜ୍ୟୋତିଷୀ ରିଚାର୍ଡ ନଲ୍‌ଙ୍କ ପରିଭାଷାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଆମଠାରୁ ସାଧାରଣ ଦୂରତାର ୧୦% ବା ତା’ଠାରୁ କମ୍‌ ଦୂରତାରେ ଥିବା ସମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ିଲେ ତାହାକୁ ‘ସୁପରମୁନ୍‌’ କୁହାଯାଏ। ଅର୍ଥାତ୍‌ ଯଦି ଚନ୍ଦ୍ର ଆମଠାରୁ ୩.୬୦ ଲକ୍ଷ କିଲୋମିଟର ବା ତା’ଠାରୁ ନିକଟରେ ଥିବା ସମୟରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼େ, ତା’ହେଲେ ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ସୁପରମୁନ କୁହାଯାଏ। ସେ ସମୟରେ ତାହା ଆମକୁ ବଡ଼ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଏ। ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ଏଭଳି ଘଟଣା ୨ ରୁ ୪ ଥର ଘଟିଥାଏ। ୨୦୨୫ରେ ମୋଟ୍‌ ୩ ସୁପରମୁନ ଦେଖାଯିବ। ପୂର୍ବରୁ ଥରେ ସୁପରମୁନ୍‌ ଦେଖାଯାଇଥିବାବେଳେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୁପରମୁନ୍‌ ନଭେମ୍ବର ୫ ଓ ଶେଷ ସୁପରମୁନ୍‌ ଡିସେମ୍ବର ୪ରେ ଦେଖାଯିବ। ସେହିପରି ୨୦୨୬ରେ ମୋଟ୍‌ ୩ଟି ସୁପରମୁନ୍‌ ଯଥାକ୍ରମେ ଜାନୁଆରୀ ୩, ନଭେମ୍ବର ୨୪ ଓ ଡିସେମ୍ବର ୨୩ରେ ଦେଖାଯିବ।