ପ୍ରଜାତି ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ
ପ୍ରକୃତିର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ନିଜର ବଂଶ ରକ୍ଷା ଓ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପ୍ରବାସୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବା ମାଇଗ୍ରେସନ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୀଟପତଙ୍ଗ ଏବଂ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଅଂଶ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ।
ପକ୍ଷୀ
ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ୧,୮୦୦ ପ୍ରଜାତି ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଆର୍କଟିକ ଟର୍ନ ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ଯିଏ ଆର୍କଟିକରୁ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୧୯,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଯାତ୍ରା କରି ବର୍ଷକୁ ଦୁଇଥର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ଆନନ୍ଦ ନେଇଥାଏ । ପକ୍ଷୀମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅବସ୍ଥାନ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ନିଜର ଗତିପଥ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଥାନ୍ତି ।
ଜଳଚର ଓ କୀଟପତଙ୍ଗ
ମାଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଲମନ ଭଳି ପ୍ରାୟ ୧୨୦ ପ୍ରଜାତି ମିଠା ପାଣି ଓ ଲୁଣି ପାଣି ମଧ୍ୟରେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ସାର୍ଡିନ୍ ମାଛଙ୍କ ଯାତ୍ରା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ବୃହତ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘଟଣା । ସେହିପରି କୀଟପତଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାଣ୍ଟାଲା ଫ୍ଲାଭେସେନ୍ସ ନାମକ ଝିଣ୍ଟିକା ଭଳି ଦିଶୁଥିବା ପତଙ୍ଗ ଭାରତରୁ ଆଫ୍ରିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ। ମୋନାର୍କ ପ୍ରଜାପତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ପିଢ଼ି ପୂରା ଯାତ୍ରା ଶେଷ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ବାଟରେ ପ୍ରଜନନ କରିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ି ଏହି ଯାତ୍ରାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଥାନ୍ତି ।
ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଓ ସରୀସୃପ
ସ୍ଥଳଭାଗରେ ସେରେଙ୍ଗେଟିର 'ଗ୍ରେଟ୍ ମାଇଗ୍ରେସନ' ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏଥିରେ ପ୍ରାୟ ୧୭ ଲକ୍ଷ ୱାଇଲ୍ଡବିଷ୍ଟ୍ ଏବଂ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜେବ୍ରା ଓ ଗାଜେଲ୍ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ପଥରେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି । ରେଣ୍ଡିଅର୍ ଏବଂ ଗ୍ରେ-ୱୁଲ୍ଫ ବା ଧୂସର ଗଧିଆ ମଧ୍ୟ ବର୍ଷକୁ ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି । ସାମୁଦ୍ରିକ କଇଁଛମାନେ ପ୍ରଜନନ ପାଇଁ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ ଶକ୍ତିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ନିଜର ଜନ୍ମସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଥାନ୍ତି । କ୍ରିସମସ ଆଇଲାଣ୍ଡର ନାଲି କଙ୍କଡ଼ାମାନେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟାରେ ସମୁଦ୍ର ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିବା ଏକ ବିରଳ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ।



