ରାମ ନବମୀ

ପୃଥିବୀରେ ଯେତେବେଳେ ବି ଅଧର୍ମର ଭାର ବଢିଛି , ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ଅବତାରରେ ଧରାବତରଣ କରନ୍ତି । ସେହିଭଳି ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସପ୍ତମ ଅବତାର ହେଲେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପୁରୁଷ ଶ୍ରୀରାମ, ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ଧରାବତରଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଚୈତ୍ରଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ତିଥିରେ ପାଳନ ହୋଇଥାଏ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କର ଜନ୍ମତ୍ସୋବ । ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପୂଜା ଅର୍ଚନା କରିବା ସହିତ ରାମନାମ ଜପ କରିଥାଆନ୍ତି ।

ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ଜନ୍ମୋତ୍ସବ 'ରାମ ନବମୀ' କେବଳ ଏକ ତିଥି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନାର ଏକ ମହାନ ପର୍ବ । ଏହା ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ବିଜୟ ଏବଂ ମାନବୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଶ୍ରେଷ୍ଠତାକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରେ। ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ତ୍ରେତୟା ଯୁଗରେ ଅତ୍ୟାଚାରୀ ରାବଣର ବିନାଶ ଓ ସୃଷ୍ଟିରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ଚୈତ୍ର ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ ତିଥିରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜର ସପ୍ତମ ଅବତାର ରୂପେ ଅଯୋଧ୍ୟା ନରେଶ ମହାରାଜା ଦଶରଥ ଓ ମାତା କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ କୋଳମଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ ।  ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରାରେ ରାମ ନବମୀର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ସହ ବିଭିନ୍ନ ସାହିରେ 'ସାହିଯାତ' ଓ 'ରାମଲୀଳା' ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକକଳା ମାଧ୍ୟମରେ ରାମାୟଣର କାହାଣୀକୁ ଜୀବନ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ । ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ନିଷ୍ଠାର ସହ ବ୍ରତ ରଖି ରାମଚରିତ ମାନସ ପାଠ, ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ପାନକ ଓ ଛତୁଆ ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରସାଦ ସେବନ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି । ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଜୀବନ ଆଦର୍ଶ ପିତୃଭକ୍ତି, ସତ୍ୟବାଦିତା ଓ ପ୍ରଜାବତ୍ସଳତା ସମାଜକୁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ମାର୍ଗ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ଏବଂ ଏହି ପର୍ବ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ସେହି ମହାନ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ନିଜ ଜୀବନରେ ଆପଣାଇବା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ହୋଇଥାଉ । ପୌରାଣିକ ଆଧାର ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଏହି ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ୱୟ ରାମ ନବମୀକୁ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଉତ୍ସବରେ ପରିଣତ କରିଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ସନାତନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ।