କିଭଳି ରହିଛି ହସ୍ତତନ୍ତ ବଜାର
ଭାରତର ହସ୍ତତନ୍ତ କଳାକାରମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଅନନ୍ୟ ହାତ-କଟା ସୂତା, ବୁଣାକାରୀ ଏବଂ ଛାପା ଶୈଳୀ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପରିଚିତ । ଏହି କଳାକାରମାନେ ଦେଶର ଛୋଟ ଛୋଟ ସହର ଏବଂ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ବସବାସ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଦକ୍ଷତା ଗୋଟିଏ ପିଢ଼ିରୁ ଅନ୍ୟ ପିଢ଼ିକୁ ହସ୍ତାନ୍ତରିତ ହୋଇଥାଏ । ୨.୮ ନିୟୁତ ତନ୍ତ ସହିତ ହସ୍ତତନ୍ତ ଶିଳ୍ପ ହେଉଛି ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କୁଟୀର ଶିଳ୍ପ। ଏହା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ପ୍ରାୟ ୩.୫୨ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଯୋଗାଇଥାଏ । ଭାରତରେ ପାରମ୍ପରିକ ଉତ୍ପାଦ ଯଥା ଶାଢ଼ୀ, କୁର୍ତ୍ତା, ଶାଲ୍, ଘାଗ୍ରା ଚୋଲି, ଲୁଙ୍ଗି ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଉତ୍ପାଦ ଯଥା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପୋଷାକ, ବେଡ୍ ଲିନେନ୍ ଏବଂ ସଜାବଟ ସାମଗ୍ରୀ ଭଳି ଆହୁରି ଅନେକ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ୨୦୧୯-୨୦ ହସ୍ତତନ୍ତ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୩୫.୨୨ ଲକ୍ଷ ହସ୍ତତନ୍ତ ଶ୍ରମିକ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରୁ ୭୨.୨୯% (୨୫.୪୬ ଲକ୍ଷ) ହେଉଛନ୍ତି ମହିଳା । ଏହାସହ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନେକ ଯୁବପିଢି ମଧ୍ୟ ଏହି ବୃତ୍ତିରେ ସାମିଲ ହେଉଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ।
