ଅଶୋକାଷ୍ଟମୀ
ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶୈବପୀଠ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଶୋକାଷ୍ଟମୀ ଅବସରରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସର ସହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଚୈତ୍ର ମାସର ଏହି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ପ୍ରଭୁ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମା’ ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହ 'ରୁକୁଣା ରଥ'ରେ ବିରାଜମାନ କରି ମାଉସୀ ମା’ ମନ୍ଦିର ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଥାଆନ୍ତି । ଏହି ଯାତ୍ରାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ରୁକୁଣା ରଥକୁ 'ଅଣଲେଉଟା ରଥ' କୁହାଯାଏ । ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ରଥର ମୁଖକୁ ଫେରିବା ସମୟରେ ବୁଲାଇବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ । ରଥଟଣା ପୂର୍ବରୁ ଭୋରରୁ ମଙ୍ଗଳ ଆଳତି, ମହାସ୍ନାନ ଏବଂ ସାହାଣମେଲା ଭଳି ସମସ୍ତ ନୀତିକାନ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଇଥାଏ । ଶହ ଶହ ବର୍ଷର ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାବଣ ବଧ ପାଇଁ ଏହି ତିଥିରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ସହ ପ୍ରଭୁ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କୁ ଏହି ରଥରେ ନେଇଥିଲେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ରଥ ରୋଡ୍ରେ 'ହରିବୋଲ' ଏବଂ 'ହୁଳହୁଳି' ଶବ୍ଦରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶରେ ଏହି ରଥଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
