ଜାକର୍ତ୍ତା : ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଗସ୍ତର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଆଜି ଜକାର୍ତ୍ତାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି । ମୋଦୀଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭବ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ବିମାନବନ୍ଦରରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରବୋଭୋ ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଆନ୍ତରିକତାର ସହ ସ୍ୱାଗତ ଜଣାଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରବୋଓ ସୁବିୟାଣ୍ଟୋ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ‘ବିତାଙ୍ଗ ଆଦିପୂର୍ଣ୍ଣ’ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ପରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ସମ୍ମାନ କୋଟି କୋଟି ଭାରତୀୟ ଙ୍କର। ଏହା ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ଲୋକଙ୍କ ଭାବନା ଏବଂ ଭାରତ ତଥା ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ମଧ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତି ଏକ ସମ୍ମାନ। 

ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଐତିହାସିକ ସାକ୍ଷାତ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ମଧ୍ୟରେ ସୁପରସୋନିକ୍ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ ‘ବ୍ରହ୍ମୋସ’କୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି । ଏହାସହ  ଅନେକ ବଡ଼ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି । ଯେଉଁଥିରେ ଇଭିଏମ ନିର୍ମାଣରେ ସହାୟତା, ବ୍ରହ୍ମୋସ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ବ୍ୟାଟେରୀ ଏବଂ ସବାଙ୍ଗ ବନ୍ଦରର ବିକାଶ ଆଦି ରହିଛି । ଏହାପରେ ଦୁଇ ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ବଡ଼ ରାଜିନାମାକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦିଆଯାଇଛି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ସହିତ ଉତ୍ତମ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି । 

କିଭ୍‌ : ୟୁକ୍ରେନ୍‌ର କିଭ୍‌ ସହର ଉପରେ ରୁଷ୍‌ ପକ୍ଷରୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ । ଶତାଧିକ ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ମିସାଇଲ୍ ମାଡ଼ରେ ଥରିଲା ୟୁକ୍ରେନ । ଆକ୍ରମଣରେ ୩୦ ଜଣଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନେକ ଆହତ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି । ଆହତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୨ଜଣ ଶିଶୁ ଥିବା ବେଳେ ୨୦ଟି ଘର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି । ସେହିଭଳି ଏକ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଷ୍ଟେସନ ଧ୍ବଂଶ ହୋଇଥିବା ନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି କିଭ ସାମରିକ ପ୍ରଶାସନର ମୁଖ୍ୟ ତୈମୁର ତକାଚେଙ୍କୋ । ଯଦିଓ ପୂର୍ବ ଆକ୍ରମଣରେ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି, ଏହା ୟୁକ୍ରେନ ସହର ଉପରେ ରୁଷ ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି ।

ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ମହାଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେଇଛି । କିଭ୍‌ର ୩୦ଟି ସ୍ଥାନ ଉପରେ ରୁଷ୍‌ ତରଫରୁ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ କାଚେନ୍‌କୋ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି । ରୁଷ୍‌ ଆକ୍ରମଣ ନେଇ ଭୟଭୀତ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ । ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ରୁଷ୍‌ ତରଫରୁ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ୟୁକ୍ରେନ ତରଫରୁ ନିନ୍ଦା କରାଯାଇଛି ।  ସହରର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି ଏବଂ ଭଙ୍ଗା ମାଟିତଳେ ଅନେକ ଲୋକ ଚାପି ହୋଇ ରହିଥିବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି । ସହରର ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଦ୍ୟୁତ ସେବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ଯଦିଓ ୟୁକ୍ରେନର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ ଅନେକ ଋଷୀୟ ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ମିସାଇଲ୍ କୁ ଆକାଶରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଛି, ତଥାପି କିଛି ମିସାଇଲ୍ ସହର ଉପରେ ପଡ଼ିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା ।

ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ରୁଷ୍‌ର ଆକ୍ରମଣ ବଢ଼ି ଯାଇଥିବାରୁ ୟୁକ୍ରେନକୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ବିଧ୍ବଂସୀ ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସହଯୋଗୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି ୟୁକ୍ରେନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ । ରୁଷ୍‌ ତରଫରୁ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ରହିବାକୁ କିଭ୍‌ବାସୀଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି ମେୟର ଭିଟାଲି କ୍ଲିଟ୍‌ଚକୋ । 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ହ୍ୱାଟସଆପର ନୂତନ ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚରକୁ ନେଇ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଛି ବିବାଦ । ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ର ଆଗାମୀ ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚରକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସତର୍କ ହୋଇଛନ୍ତି। ସମ୍ବାଦ ସରବରାହ ସଂସ୍ଥାର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଫିଚର ପରିଚୟ ଠକେଇ ଓ ସାଇବର ଅପରାଧର ବିପଦକୁ ବଢ଼ାଇପାରେ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି । ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସରକାର ଏହି ଫିଚରର ସୁରକ୍ଷା ଦିଗକୁ ଖୁବ୍‌ ଭଲଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି । 

ଏନେଇ ମେଟା ଦେଇଛି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ । ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ବିକଳ୍ପ ଅଣାଯାଇଛି । ତେବେ ଏହା ଇଚ୍ଛାଧୀନ । ଗ୍ରାହକ ନ ଚାହିଁଲେ ଏହା ଲାଗୁହେବ ନାହିଁ । ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପରିଚୟ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ ବୋଲି ମେଟା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି । ମେଟା ମାଲିକାନାଧୀନ ଇନଷ୍ଟାଣ୍ଟ ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ରେ ଆସୁଥିବା ଏହି ନୂତନ ଫିଚର ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ନିଜ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ପ୍ରକାଶ ନକରି କେବଳ ୟୁଜରନେମ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଚାଟ୍ କରିପାରିବେ। ଏହା ଗୋପନୀୟତାକୁ ବଢ଼ାଇବାରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ,ଏହାର ଅପବ୍ୟବହାରର ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି । ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ଲୁଚାଇବାର ସୁବିଧା ମିଳିଲେ ଠକମାନେ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମରେ ନକଲି ୟୁଜରନେମ୍ କିମ୍ବା ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ସୃଷ୍ଟି କରି ସହଜରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଠକିପାରନ୍ତି। ଏହା ଅନଲାଇନ୍ ପରିଚୟ ଠକେଇ ଓ ସାଇବର ଅପରାଧର ଘଟଣା ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।

ଏସମ୍ପର୍କରେ କମ୍ପାନୀ କହିଛି ଯେ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଇଥିବା ଆଶଙ୍କାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବହୁସ୍ତରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ମେଟା ଦାବି କରିଛି ଯେ ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚରରେ ପରିଚୟ ଚୋରି ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ରୋକିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।

ସୂଚନାନୁସାରେ, ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍‌ର ନୂତନ ୟୁଜରନେମ୍ ଫିଚର ତିନି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଲଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି । କମ୍ପାନୀ ଜୁନ୍ ୨୯ ତାରିଖରୁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ୟୁଜରନେମ୍ ପଞ୍ଜିକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ତେବେ ଏହି ଫିଚର ସମସ୍ତ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକାଥରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ। କମ୍ପାନୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଆଗାମୀ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଏହାକୁ ରୋଲ୍‌ଆଉଟ୍ କରିବ। ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ହେବ,ସେଠାକାର ୟୁଜରମାନେ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଆପ୍‌ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପାଇବେ।

।

ବିଶ୍ୱ ମାନଚିତ୍ରରେ ଏକ ଏପରି ଛୋଟ ଦେଶ ଅଛି, ଯାହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଭୂମିକ୍ଷେତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେହି ଦେଶକୁ ନେଇ ଭାରତ, ଚୀନ, ଆମେରିକା ଓ ବିଶ୍ୱର ବଡ଼ ବଡ଼ ଶକ୍ତିମାନ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଣନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ଶେଷରେ ଏହି ଛୋଟ ଦ୍ୱୀପ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏମିତି କ'ଣ ରହିଛି, ଯାହା ପାଇଁ ଏତେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିମାନ ଦେଶମାନେ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଛନ୍ତି? ଭାରତ କାହିଁକି ସେଚେଲ୍ସ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି? ଚୀନର ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବ ପଛରେ କ'ଣ ରହିଛି ବଡ଼ ରଣନୀତି? ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତ ମହାସାଗରର ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନ କିପରି ବଦଳିପାରେ?

ଅଧ୍ୟାୟ ୧: ଛୋଟ ଦେଶ, ବଡ଼ ରଣନୀତି

ବିଶ୍ୱ ମାନଚିତ୍ରରେ ଏକ ଏପରି ଦେଶ ଅଛି, ଯାହାର ଭୂମିକ୍ଷେତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେହି ଦେଶ ଭାରତ ମହାସାଗରର ଭୂ-ରାଜନୀତିରେ ଅସାଧାରଣ ଗୁରୁତ୍ୱ ଅର୍ଜନ କରିଛି। ସେହି ଦେଶ ହେଉଛି ସେଚେଲ୍ସ। ମାତ୍ର କିଛି ଦ୍ୱୀପକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏହି ରାଷ୍ଟ୍ର ଆକାରରେ ଛୋଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ମହାସାଗରର ମୁଖ୍ୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତ, ଚୀନ, ଆମେରିକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ଶକ୍ତିମାନ ଦେଶମାନଙ୍କ ନଜର ସେଚେଲ୍ସ ଉପରେ ରହିଛି। ସମ୍ପ୍ରତି ଭାରତ ଓ ସେଚେଲ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସହଯୋଗ ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁକୁ ଆସିଛି। ଏହା କେବଳ ଦୁଇ ଦେଶର ମୈତ୍ରୀର କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ବଦଳୁଥିବା ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନର କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଅଟେ।
ଆଜି ଆମେ ଜାଣିବା— ସେଚେଲ୍ସ କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ? ଭାରତ ଏଠାରେ କେଉଁ କେଉଁ ପ୍ରକଳ୍ପରେ କାମ କରୁଛି? ଚୀନର ବଢ଼ୁଥିବା ଉପସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ କାହିଁକି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି? ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଭୂ-ରାଜନୀତି କେଉଁ ଦିଗକୁ ଯାଇପାରେ? ଚାଲନ୍ତୁ, ଆରମ୍ଭ କରିବା ଏହି ରୋଚକ ଓ ରଣନୈତିକ କାହାଣୀ।

ଅଧ୍ୟାୟ ୨: ସେଚେଲ୍ସ କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ସେଚେଲ୍ସର ଭୂମିକ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରାୟ ୪୫୫ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ର ଏହାକୁ ଅସାଧାରଣ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ଏସିଆ ଓ ୟୁରୋପକୁ ଯାଉଥିବା ଅନେକ ବ୍ୟବସାୟିକ ଜାହାଜ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଯାଆନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ସୁରକ୍ଷା, ଉର୍ଜା ଯୋଗାଣ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସେଚେଲ୍ସର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତ ସେଚେଲ୍ସ ସହିତ ସୁରକ୍ଷା, ସାମୁଦ୍ରିକ ନିରୀକ୍ଷଣ, କୋଷ୍ଟଗାର୍ଡ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ହାଇଡ୍ରୋଗ୍ରାଫିକ ସର୍ଭେ ଓ ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇ ଆସୁଛି। ଏହି ସହଯୋଗକୁ ଅନେକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଭାରତର "ସାଗର" ନୀତିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।

ଅଧ୍ୟାୟ ୩: ଚୀନର ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଭାରତର ରଣନୀତି

ଗତ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚୀନ ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ବଢ଼ାଇବାକୁ ଲଗାତାର ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ବନ୍ଦର ବିକାଶ, ପାଇପାରିକ ଢାଞ୍ଚାରେ ନିବେଶ ଏବଂ ବେଲ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ରୋଡ୍ ଇନିସିଏଟିଭ୍ (BRI) ମାଧ୍ୟମରେ ବେଜିଂ ଅନେକ ଦେଶ ସହ ସମ୍ପର୍କ ମଜବୁତ କରିଛି। ପାକିସ୍ତାନର ଗ୍ୱାଦର ବନ୍ଦର, ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ହାମ୍ବନଟୋଟା ବନ୍ଦର ଏବଂ ଆଫ୍ରିକାର ଜିବୁତିରେ ଚୀନର ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତି ଏହି ରଣନୀତିର ଅଂଶ ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ। ଏହାକୁ ନେଇ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଭାଗୀଦାରୀକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ଲାଗିଛି। ସେଚେଲ୍ସ ସହିତ ଭାରତର ସହଯୋଗ ଏହି ବ୍ୟାପକ ରଣନୀତିର ଏକ ଅଂଶ। ଭାରତ ସେଠାରେ କୋଷ୍ଟଗାର୍ଡ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି, ସାମୁଦ୍ରିକ ନିରୀକ୍ଷଣ, ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଯୋଗାଇ ଦୁଇ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକର ଲକ୍ଷ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ସ୍ଥିରତା, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ମୁକ୍ତ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟାତକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।

ଅଧ୍ୟାୟ ୪: ଆସମ୍ପସନ୍ ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ଭାରତ–ସେଚେଲ୍ସ ସହଯୋଗ

ଭାରତ ଓ ସେଚେଲ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ଆସମ୍ପସନ୍ ଦ୍ୱୀପକୁ ନେଇ ବର୍ଷ ଧରି ଆଲୋଚନା ହୋଇଆସୁଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ନିରୀକ୍ଷଣ, କୋଷ୍ଟଗାର୍ଡର କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି, ଜଳଦସ୍ୟୁ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ଏବଂ ବେଆଇନ ମାଛଧରା ରୋକିବା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଯଦିଓ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ସେଚେଲ୍ସର ଭିତରେ ରାଜନୈତିକ ମତଭେଦ ଦେଖାଦେଇଥିଲା, ତଥାପି ଭାରତ ଦୁଇ ଦେଶର ବିଶ୍ୱାସକୁ ଅବିକଳ ରଖି ସହଯୋଗ ଜାରି ରଖିଛି। ଭାରତ ଏହି ସମୟରେ ଡୋର୍ନିୟର ବିମାନ, ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟର ବୋଟ, ତଟରକ୍ଷୀ ଜାହାଜ, ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗାଇ ସେଚେଲ୍ସର ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି। ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଭାରତର ନୀତି କେବଳ ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତି ନୁହେଁ, ବରଂ ସହଭାଗୀ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ସକ୍ଷମ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।

ଅଧ୍ୟାୟ ୫: ସାମୁଦ୍ରିକ ନିରୀକ୍ଷଣ – ଭାରତର ଅଦୃଶ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା କବଚ

ଆଜିର ଯୁଗରେ କେବଳ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ହିଁ ଶକ୍ତିର ପରିଚୟ ନୁହେଁ। ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି ହେଉଛି—ସମୁଦ୍ରରେ କିଏ କେଉଁଠି ଅଛି, ତାହା ପ୍ରଥମେ ଜାଣିବା। ସେଥିପାଇଁ ଭାରତ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଉପକୂଳ ନିରୀକ୍ଷଣ ରାଡାର, ସାଟେଲାଇଟ୍ ସଂଯୋଗ, P-8I ସାମୁଦ୍ରିକ ପାଟ୍ରୋଲ ବିମାନ ଏବଂ ନୌସେନାର ସୂଚନା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଛି। ସେଚେଲ୍ସ ସମେତ ଅନେକ ମିତ୍ର ଦେଶ ସହ ସହଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ସମୁଦ୍ରରେ ହେଉଥିବା ଗତିବିଧି ଉପରେ ଅଧିକ ସତର୍କ ନଜର ରଖୁଛି। ଏହାର ଲାଭ କେବଳ ଭାରତକୁ ନୁହେଁ, ସେଚେଲ୍ସ ଭଳି ଦେଶମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମିଳୁଛି। ବେଆଇନ ମାଛଧରା, ଜଳଦସ୍ୟୁ ଆକ୍ରମଣ, ମାଦକ ଚୋରାଚାଲାଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅପରାଧ ବିରୋଧରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ବହୁତ ଉପଯୋଗୀ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି।

ଅଧ୍ୟାୟ ୬: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଗସ୍ତ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

କୌଣସି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିଦେଶ ଗସ୍ତ କେବଳ ଔପଚାରିକତା ନୁହେଁ। ସେଚେଲ୍ସ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଭାରତ ଓ ସେଚେଲ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା, ନୀଳ ଅର୍ଥନୀତି, ସାମୁଦ୍ରିକ ସହଯୋଗ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା ଓ ବିକାଶ ସମ୍ପର୍କିତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ଭାରତ ବର୍ଷ ଧରି ସେଚେଲ୍ସକୁ କୋଷ୍ଟଗାର୍ଡ ଜାହାଜ, ହେଲିକପ୍ଟର, ଡୋର୍ନିୟର ବିମାନ ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଆସୁଛି। ଏହି ସହଯୋଗ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତ କେବଳ ଏକ ମିତ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ସହଭାଗୀ ଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରୁଛି।

ଅଧ୍ୟାୟ ୭: କଲମ୍ବୋ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ମିଳନୀ – ଅଞ୍ଚଳୀୟ ସହଯୋଗର ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ

ଆଜି ଭାରତ ମହାସାଗରର ସୁରକ୍ଷା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦେଶର ଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ। ସେଥିପାଇଁ ଭାରତ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ମାଲଦ୍ୱୀପ, ମରିସସ ଓ ଅନ୍ୟ ଭାଗୀଦାର ଦେଶମାନେ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷାରେ ପରସ୍ପର ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି। ଏହି ମଞ୍ଚ ମାଧ୍ୟମରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନ, ଯୁଗ୍ମ ଅଭ୍ୟାସ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଗ ପରିଚାଳନା ଓ ସମୁଦ୍ର ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ସମନ୍ୱୟ କରାଯାଉଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ପ୍ରକାରର ସହଯୋଗ ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।

ଅଧ୍ୟାୟ ୮: ନୀଳ ଅର୍ଥନୀତି – ସହଯୋଗର ନୂଆ ଦିଗ

ସେଚେଲ୍ସର ଅର୍ଥନୀତିର ମୂଳ ଆଧାର ହେଉଛି ସମୁଦ୍ର। ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ, ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ସାମୁଦ୍ରିକ ସମ୍ପଦ ଓ blue ଇକୋନୋମି ଏହି ଦେଶର ବିକାଶର ମୂଳ ଭିତ୍ତି। ଭାରତ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେଚେଲ୍ସକୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ହାଇଡ୍ରୋଗ୍ରାଫିକ ସର୍ଭେ, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଓ ସମୁଦ୍ର ସମ୍ପଦର ବୈଜ୍ଞାନିକ ବ୍ୟବହାରରେ ସହଯୋଗ କରୁଛି। ଏହା ଦୁଇ ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ସହଭାଗିତାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରୁଛି।

ଅଧ୍ୟାୟ ୯: ନିଷ୍କର୍ଷ – ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ବଦଳୁଥିବା ସମୀକରଣ

ସେଚେଲ୍ସ ଭଳି ଏକ ଛୋଟ ଦେଶ ଆଜି ବିଶ୍ୱ ଭୂ-ରାଜନୀତିରେ ବଡ଼ ଭୂମିକା ନିଭାଉଛି। ଭାରତ ଓ ସେଚେଲ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସହଯୋଗ କେବଳ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କକୁ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସ୍ଥିରତାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତ, ଚୀନ ଓ ଅନ୍ୟ biswa ଶକ୍ତିମାନ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଣନୈତିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଜାରି ରହିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଏକ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ—ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଭାରତର ଭୂମିକା ଦିନକୁ ଦିନ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେଉଛି।

କାରାକାସ : ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂମିକମ୍ପରେ ଧ୍ବଂସସ୍ତୁପରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି ଭେନେଜୁଏଲା । ମାତ୍ର ୩୯ ସେକେଣ୍ଡ ବ୍ୟବଧାନରେ ଭେନେଜୁଏଲାର ରାଜଧାନୀ କାରାକାସ୍ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂକମ୍ପ ଝଟକା ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଭୂମିକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା ୭.୨ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭୂମିକମ୍ପ ୭.୭ ରହିଥିଲା । ଫଳରେ ଭେନେଜୁଏଲାର କାରାକାସ୍‌ ରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଛି । ଭୂକମ୍ପରେ ୧୦ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି । ଭୂକମ୍ପ ପରେ କାରିବିଆନ୍ ଦ୍ଵୀପରେ ସୁନାମୀ ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ଜରୁରୀକାଳିନ ପରିସ୍ଥିତି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି । ଏହା ଗତ ୧୨୬ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶରେ ଘଟିଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୂକମ୍ପ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଉଛି ।

ବୁଧବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ଭୂକମ୍ପ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଛି । ଏହାର  କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳ କାରିବିଆନ୍ ଉପକୂଳରେ ମୋରୋନ୍ ସହରରୁ ପ୍ରାୟ ୨୮ କିଲୋମିଟର ପଶ୍ଚିମରେ ଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଗଭୀରତା ୧୩ କିଲୋମିଟର ଥିବା ଜଣାପଡିଛି । ଭୂମିକମ୍ପ ତୀବ୍ରତା ପଡୋଶୀ ଦେଶ କଲମ୍ବିଆରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ଭେନେଜୁଏଲାର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଦିଓସଡାଡୋ କାବେୟୋ କହିଛନ୍ତି ଯେ କାରାକାସର ଆଲଟାମିରା ଅଞ୍ଚଳର ପରିସ୍ଥିତି ବହୁତ ଗମ୍ଭୀର ରହିଛି । ରାଜଧାନୀରେ ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ କୋଠା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ସାଇମନ୍ ବୋଲିଭାର୍ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରର ଭିତ୍ତିଭୂମି ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହାଫଳରେ ବିମାନ ସେବା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି । ଭୂକମ୍ପ ପରେ ଦୁର୍ବଳ କୋଠାଗୁଡ଼ିକୁ ଆହୁରି କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ । ତେଣୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଘର ଭିତରକୁ ନ ଯିବାକୁ ସେ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି । ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଯାନବାହନ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ଛାଡ଼ିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଡ୍ରାଇଭରମାନଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି । ଏବେ ପ୍ରଶାସନ ସ୍ଥିର ନିୟମ ମଧ୍ୟରେ ରିଲିଫ୍ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଛି । 

ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ମୃତାହତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ମିଳିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭୂକମ୍ପର ତୀବ୍ରତାକୁ ଦେଖିଲେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି । ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୧୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ହେବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି । 

ସେପଟେ ଭେନେଜୁଏଲା ଘଟଣାରେ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି । ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟରେ ମୃତକଙ୍କ ପରିବାର ପ୍ରତି ସମବେଦନା ଜଣାଇବା ସହ ଆହତଙ୍କ ଆଶୁ ଆରୋଗ୍ୟ କାମନା କରିଛନ୍ତି ।  ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଠିଆ ହେଉଛୁ, ସମସ୍ତ ସହାୟତା ଯୋଗାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛୁ ବୋଲି ମୋଦି କହିଛନ୍ତି । ଭେନେଜୁଏଲାର ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ମାରିଆ କୋରିନା ମଚାଡୋ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ସହ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସର ସହ ବିପଦର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଅପିଲ କରିଛନ୍ତି । ଏଲ୍ ସାଲଭାଡୋରର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନାୟିବ୍ ବୁକେଲେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ଦେଶ ଏହି କଷ୍ଟକର ସମୟରେ ଭେନେଜୁଏଲା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଠିଆ ହୋଇଛି। 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ବ୍ରିଟେନ ରାଜନୀତିରେ ବଡ଼ ହଲଚଲ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଲେ ଲେବର ପାର୍ଟି ନେତା କିର୍ ଷ୍ଟାରମର । ନୂଆ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନାମ ଘୋଷଣା ହେବା ଯାଏଁ କିର୍ ଷ୍ଟାରମର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇବେ । ଦଳୀୟ ଚାପ ଏବଂ ଦେଶରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଚାପ ବଢ଼ୁଥିଲା, ଯାହା ପରେ ସେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି ।  ୧୪ ବର୍ଷ କ୍ଷମତାରେ ଥିବା କଞ୍ଜରଭେଟିଭ୍‌ ପାର୍ଟିକୁ ଗାଦିଚ୍ୟୁତ କରି ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ଲେବର ପାର୍ଟିରୁ କିର୍ ଷ୍ଟାରମର ବିଜୟ ହୋଇଥିଲେ । ତେବେ ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ଭିତରେ କିର୍ ଷ୍ଟାରମର ୬ଷ୍ଠ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ଯିଏ ପଦ ଛାଡୁଛନ୍ତି ।

ସୂଚନାନୁସାରେ, ୨୦୨୪ଜୁଲାଇ ନିର୍ବାଚନରେ ୧୭୪ ଆସନରେ ବହୁମତ ହାସଲ କରିଥିଲା କିର୍ ଷ୍ଟାରମରଙ୍କ ଲେବର ପାର୍ଟି । ସେତେବେଳେ, ଏହାକୁ ଲେବର ପାର୍ଟି ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା । ତଥାପି, ଅନେକ ବିବାଦ ଏବଂ ନୀତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ନିରନ୍ତର ଚାପରେ ରହିଥିଲା । କ୍ୟାବିନେଟ ମନ୍ତ୍ରୀ, ପରାମର୍ଶଦାତା ଓ ଟ୍ରେଡ୍ ୟୁନିଅନ ନେତାଙ୍କ ସହ ଷ୍ଟାରମର ଆଲୋଚନା କରିବା ପରେ ସେ ପଦରେ ଆଉ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ମତପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଷ୍ଟାରମରଙ୍କ ଲେବର ପାର୍ଟିର ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ସାଂସଦ ତାଙ୍କୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ଭିତରେ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ପଦ ଛାଡିବାରେ ସେ ଷଷ୍ଠ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏବେ ତାଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପରେ ବ୍ରିଟେନରେ ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ପଥ ପରିସ୍କାର ହୋଇଛି ।

ଏହି ସମୟରେ ଷ୍ଟାରମର କହିଛନ୍ତି, ଏବେ ମୋ ପାର୍ଟି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଛି, କ’ଣ ମୁଁ ଆଗାମୀ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ପାର୍ଟିର ନେତୃତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସଠିକ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ? ମୁଁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନକୁ ନେଇ ସଂସଦୀୟ ପାର୍ଟିର ଜବାବ ଶୁଣିଛି ଏବଂ ଏହି ଉତ୍ତରକୁ ସମ୍ମାନର ସହିତ ସ୍ବୀକାର କରୁଛି । ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ସହ ସେ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ କରିବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି କିର୍ ଷ୍ଟାରମର।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଯାଉଛି ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହାର ପଛରେ ଲୁଚିଛି ଏମିତି ଏକ କାହାଣୀ, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇପାରେ। ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଇରାନର ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବ କଣ ଆମେରିକା ପାଇଁ ନୂଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ? କାହିଁକି ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶମାନେ ଏବେ ଇରାନର କ୍ଷମତାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ? ଏବଂ କିପରି ଏହି ଗୋଟିଏ ସମୁଦ୍ର ପଥ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରେ?

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଯୁଦ୍ଧ ଓ କୂଟନୀତି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଉଛି। ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ସହ ତୀବ୍ର ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଇରାନ ଏବେ ଏମିତି ଏକ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ଅନେକ ବିଶ୍ଳେଷକ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛନ୍ତି। ସେହି ଶକ୍ତି ହେଉଛି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଇରାନର ପ୍ରଭାବ। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଶତାଂଶ ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ଏହି ସମୁଦ୍ରପଥ ଦେଇ ଯାଏ। ଯଦି ଏହି ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକୀୟ ଗୁପ୍ତଚର ସଂସ୍ଥାମାନେ ଏବେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ଦେଖାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ଧାରଣା ଥିଲା ଯେ ଯଦି ଇରାନ ଏହି ପଥକୁ ବନ୍ଦ କରେ, ତେବେ ଆମେରିକା ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଏହାକୁ ପୁଣି ଖୋଲିଦେବ। କିନ୍ତୁ ସମ୍ପ୍ରତିର ପରିସ୍ଥିତି ସେହି ଧାରଣାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଛି। ଏହି ସମୟରେ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ଚୁକ୍ତିର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ଦେଶ ପରମାଣୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପୁଣିଥରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ସହମତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ଇରାନର ବିଦେଶରେ ଅଟକିଥିବା ଅର୍ଥର କିଛି ଅଂଶ ମୁକ୍ତ ହେବାର ଖବର ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଇରାନର ଦାବି ହେଉଛି ଯେ ବର୍ଷ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଓ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ତାହାର ବହୁ ପରିମାଣର ଅର୍ଥ ଫ୍ରିଜ୍ କରାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେହି ଅର୍ଥ ଧୀରେ ଧୀରେ ମୁକ୍ତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଇରାନର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଡ଼ ସହାୟତା ଦେଇପାରେ। ଅନ୍ୟପଟେ, ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଇରାନର ସାମରିକ କ୍ଷମତାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଣିଛି।

କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ନୌସେନା ଶକ୍ତି ସହ ଇରାନ ଏହା ପ୍ରମାଣ କରିଛି ଯେ ସେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତି ଭାବେ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଛି। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଇରାନର ନୂଆ ଶକ୍ତି! ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଲା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିର ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର। ଆସନ୍ତା ଦିନରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତି ଓ ଅର୍ଥନୀତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚାପ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଅସ୍ତ୍ର ହେବ କି? ଏହାର ଉତ୍ତର ଆଗାମୀ ସମୟ ଦେବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ୧୬ ମାସ ପରେ ପୁଣି ଥରେ ଏକାଠି ହେବେ ଭାରତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଏବଂ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ । ଏ୭ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ ପରେ ସାରା ବିଶ୍ୱର ନଜର ଏବେ ଏହି ବୈଠକ ଉପରେ । ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଶ୍ୱ ଆତଙ୍କବାଦ, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ କଣ ହୋଇପାରେ ବଡ ଆଲୋଚନା? କାହିଁକି ଏହି ସାକ୍ଷାତକୁ ନେଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖବର ।

ଏ୭ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ମୋଦି-ଟ୍ରମ୍ପ ସାକ୍ଷାତ:ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ହେଲା ଆଲୋଚନା । ପ୍ରାୟ ୧୬ ମାସ ପରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଓ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାକ୍ଷାତ ହୋଇଛି । ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଆୟୋଜିତ ଏ୭ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ଅବସରରେ ଦୁଇ ନେତା ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକରେ ଏକାଠି ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସମସାମୟିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ମତବିନିମୟ କରିଥିଲେ । ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ ମଧ୍ୟ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି । ଏହି ବୈଠକରେ ଭାରତ-ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି, ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟଗୁଡିକ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ । ଏ୭ ସମ୍ମିଳନୀରେ ମୋଦି ଓ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ପରସ୍ପର ପାଖାପାଖି ବସିଥିବା ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଲୋଚନା ଓ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ବିଶ୍ୱ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା । 

ଫ୍ରାନ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ ମାକ୍ରୋନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି । ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ମୋଦି ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ନେତାମାନଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ କରିଥିଲେ । ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ ଏହି ସାକ୍ଷାତକାରରେ ବିଶ୍ୱ ଆତଙ୍କବାଦ, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ପରିସ୍ଥିତି, ଭାରତ-ଆମେରିକା ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରମୁଖ ଆଲୋଚ୍ୟ ବିଷୟ ହୋଇପାରେ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ଏହା ସହ ଜଡିତ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜାରି ରହିଛି । ତେବେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଭୂମିକା ଓ ଦାବିକୁ ନେଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି । ଏ୭ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ମୋଦି-ଟ୍ରମ୍ପ ସାକ୍ଷାତକୁ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କୂଟନୈତିକ ଘଟଣା ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି । ଆଗାମୀ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ ପରେ ଉଭୟ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବ ।

ଲଣ୍ଡନ :  ବ୍ରିଟେନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବଡ଼ ଘୋଷଣା । ପିଲାମାନଙ୍କ ମାନସିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସୁସ୍ଥତା ସମ୍ପର୍କକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ୟୁକେ ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି । ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କୀର ଷ୍ଟାରମର୍ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ, ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯିବ ।

ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ପିଲାଦିନ ଫେରାଇ ଦେବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସରକାର ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିବା ବ୍ରିଟେନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କୈର ଷ୍ଟାର୍ମର କହିଛନ୍ତି । ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଟିକ୍‌ଟକ, ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ, ସ୍ନାପଚାଟ୍‌, ୟୁଟ୍ୟୁବ୍‌, ଫେସବୁକ୍‌ ଓ ଏକ୍ସ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ପିଲାମାନେ ଆଉ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ବନ୍ଧୁ ଓ ପରିବାର ସହ ଯୋଗାଯୋଗରେ ରହିବା ପାଇଁ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍‌ ଏବଂ ସିଗ୍ନାଲ ଭଳି ମେସେଜିଂ ଆପ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ନିଷେଧାଦେଶରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି। ତା’ ସହିତ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ୱେବସାଇଟ୍ ମଧ୍ୟ ଖୋଲା ରହିବ। 

ଅନଲାଇନ୍ ଗେମିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକରେ ପିଲାମାନେ ଯେପରି କୌଣସି ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ଲାଇଭ୍-ଷ୍ଟ୍ରିମିଂ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ସେଥିପାଇଁ କଡ଼ା ନିୟମ ଅଣାଯାଉଛି। ସରକାର ଚଳିତ ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ଏହି ସମ୍ପର୍କିତ ଆଇନ ସଂସଦରେ ଗୃହୀତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି ଏବଂ ୨୦୨୭ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ସାରା ଦେଶରେ ଲାଗୁ ହେବ। ବୟସ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ କଡ଼ା ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ସରକାର ଏକ ସର୍ଭେ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ୯୦% ପିତାମାତା ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ନିଷିଦ୍ଧ କରିବା ସପକ୍ଷରେ ମତ ଦେଇଥିଲେ।

ତେବେ ଏହାକୁ ନେଇ ବ୍ରିଟେନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ନଥିଲା । ଅନେକ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀ ସରକାରଙ୍କୁ ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫେରାଇ ନେବାକୁ ଚାପ ପକାଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଳବତ୍ତର ରହିବ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏକ୍ସରେ ପୋଷ୍ଟ କରି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ।

ଏହାସହିତ ବ୍ରିଟେନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ଚାପ ପଡିଛି । ସରକାର କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ପିଲାମଙ୍କ ସଠିକ ବୟସ ନିୟମ ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ କହିଛନ୍ତି । ଏହାସହିତ ପିଲାଙ୍କୁ ଅଶ୍ଳୀଳ ଫଟୋ ଇତ୍ୟାଦିରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ପାଇଁ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି ।

ଗତବର୍ଷ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, କାନାଡା, ବ୍ରାଜିଲ , ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏବଂ ମାଲୟେସିଆ ଭଳି ଦେଶ ମାନେ ପିଲାଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛନ୍ତି  ।

ମାନିଲା: ଫିଲିପାଇନ୍ସରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂମିକମ୍ପ ଝଟକା । ଫିଲିପାଇନ୍ସର ମିଣ୍ଡାନାଓ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଜି ସକାଳେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଭୂମିକମ୍ପ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଛି । ରିକ୍ଟର ସ୍କେଲ୍‌ରେ ଏହାର ତୀବ୍ରତା ୭.୮ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି । ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳ ମିଣ୍ଡାନାଓ ଅଞ୍ଚଳର ବୁରିଆସ୍ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି । ଭୂମିଠାରୁ ଏହାର ଗଭୀରତା ପ୍ରାୟ ୧୦ରୁ ୫୫ କିଲୋମିଟର ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି । ​ଭୂକମ୍ପର ଭୟାବହତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ସମେତ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ତାଇୱାନ ଏବଂ ଜାପାନ ପାଇଁ ସୁନାମି ସତର୍କତା (Alert) ଜାରି କରାଯାଇଛି । 

ଭୂକମ୍ପ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ବିଦ୍ୟୁତ ସରବରାହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ରହିଥିବା ବେଳେ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ତୁରନ୍ତ ଖୋଲା ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଯିବା ପାଇଁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ନିବେଦନ କରାଯାଇଛି। ତେବେ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା କେତେ କ୍ଷୟକ୍ଷତି କିମ୍ବା ମୃତାହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ମିଳିନାହିଁ। ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଭୋଲକାନୋଲୋଜି ଆଣ୍ଡ ସିସମୋଲୋଜିର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ସୋମବାର ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୭ଟା ୩୭ ମିନିଟରେ ଏହି ଭୂକମ୍ପ ଝଟକା ଲାଗିଥିଲା । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝଟକା ଯୋଗୁଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆତଙ୍କର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଉଦ୍ଧାର ଓ ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଜୋରଦାର କରାଯାଇଛି ।ଭୂମିକମ୍ପର ପ୍ରଭାବରେ କୋଠାବାଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିବା ନେଇ ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ତୁରନ୍ତ କୌଣସି ବଡ଼ ଧରଣର ଜୀବନହାନି ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ମିଳିନାହିଁ ।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଡ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାଇଛି । ଇରାନ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ ଆମେରିକାକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି । ଯଦି ତାଙ୍କ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଏ , ତେବେ ସିଧାସଳଖ ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହେବ । ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା, ରହସ୍ୟମୟ ଜାହଜ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଧ୍ୱଂସ ଘଟଣା ପରେ ଏବେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଚିନ୍ତାରେ । ତେବେ କଣ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଆଉ ଏକ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆଡକୁ ଯାଉଛି । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖବର । 
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଏବେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେଉଛି। ଇରାନ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ଯେ ଯଦି ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାର ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଏ, ତେବେ ତେହେରାନ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବ। ଏହି ବୟାନ ପରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଯାଇଛି, କାରଣ ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଆଉ କେବଳ ଦୁଇଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିନାହିଁ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହେଉଛି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଶତାଂଶ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ପ୍ରତିଦିନ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାଏ। ଇରାନୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ହର୍ମୁଜ୍ ଏବେ ପୂରାପୂରି ଇରାନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି ଏବଂ ତେହେରାନର ଅନୁମତି ବିନା କୌଣସି ଜାହାଜ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ସେଠାରୁ ଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହା ସହିତ ଇରାନ ସଂସଦର ଉପ-ସ୍ପିକର ନିଜ ଦେଶକୁ “ବିଶ୍ୱର ଚତୁର୍ଥ ମହାଶକ୍ତି” ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଇରାନ ଆଉ କେବଳ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶକ୍ତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଏହି ମଧ୍ୟରେ କାତାର ନିକଟରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘଟଣା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଗୁରୁତର କରିଦେଇଛି। ଦୋହାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୩ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଥିବା ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜରେ ହଠାତ୍ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟିଥିବା ଖବର ମିଳିଛି। କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଧକ୍କା ପରେ ଜାହାଜରେ ନିଆଁ ଲାଗିଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର, ଡ୍ରୋନ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା କି ନାହିଁ, ସେଥିପାଇଁ ଏପର୍ୟ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଆସିନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଘଟଣା ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଉପରେ ବଡ଼ ବିପଦର ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଇରାନ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ବିଧ୍ୱଂସକ ଜାହାଜକୁ ମଧ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା। ଯଦିଓ ଆମେରିକା ଦାବି କରିଛି ଯେ ସମସ୍ତ ବିପଦକୁ ସମୟରେ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କୌଣସି କ୍ଷତି ହୋଇନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ତାହା ପରେ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଖବର ଆସିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନର କିଛି ଲଞ୍ଚ ସାଇଟ୍, କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ଏବଂ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଅନେକ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାଇରାଲ୍ ହେଉଛି। କେହି କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ଜାଣିଶୁଣି ଇରାନକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦେଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତାହାର ଗୁପ୍ତ ଲଞ୍ଚ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ପରେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇପାରିବ। ଯଦିଓ ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ସରକାରୀ ପୁଷ୍ଟି ହୋଇନାହିଁ, ତଥାପି ଏହା ଅନଲାଇନରେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପ୍ରଚାର ପାଉଛି। ଏହି ସମୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ ମଧ୍ୟ ହାଇ ଆଲର୍ଟରେ ଅଛି। UAE ଦାବି କରିଛି ଯେ ଇରାନରୁ ଆସୁଥିବା ଦୁଇଟି ଡ୍ରୋନକୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଛି। ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଉତ୍ତେଜନା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଶହ ଶହ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନକୁ ରୋକାଯାଇଛି। ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି — ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ କି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ହେବାକୁ ଯାଉଛି? କାରଣ ଯଦି ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଚାଲିଥାଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଏହାର ସିଧା ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ତୈଳ ଦର, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ଯେପରି ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ପରସ୍ପରକୁ ଧମକ ଦେଉଛନ୍ତି, ତାହା ଦେଖି ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଆଉ କେବଳ ଆଶଙ୍କା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦର ସଙ୍କେତ ମନେ ହେଉଛି।

ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ସୁରକ୍ଷିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ଭିଡ, ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ହଠାତ୍ ଗୁଳିର ଶବ୍ଦ । ଏକ ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ, ଇଞ୍ଜିନିୟର ଓ ଗେମ୍ ଡେଭଲପର । ସେ କିପରି ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଏତେ କଡା ସୁରକ୍ଷାକୁ ଭେଦି ପହଞ୍ଚିଲେ? ସେ କଣ ଏକା ଥିଲେ? ତାଙ୍କର ଟାର୍ଗେଟ୍ କିଏ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ ପ୍ରଶ୍ନ ଏହି ଘଟଣା ପଛର ଅସଲ ସତ୍ୟ କଣ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ସେହି ରହସ୍ୟମୟ ଖବର ଯାହା ସମଗ୍ର ଦୁନିଆକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଇଛି । 
ସେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ, ଜଣେ ଇଞ୍ଜିନିୟର, ଏକ ଗେମ୍ ଡେଭଲପର ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅନେକ ଡିଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି । କିନ୍ତୁ ଏହି ସମସ୍ତ ପରିଚୟ ପଛରେ ଲୁଚିଥିବା ଏକ ଚମକôାର ଓ ଚିନ୍ତାଜନକ କାହାଣୀ ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଇଛି । ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ଆମେରିକାରେ ଯେତେବେଳେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏକ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଚାଲିଥିଲା । ସମୟ ପ୍ରାୟ ୮ ଟା ଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ କୋଲ୍ଡ ଥମାସ ଆଲେନ୍ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଭାବେ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା ସେ କିପରି ଏତେ କଡା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ? ତାଙ୍କର ଉଦେ୍ଦଶ୍ୟ କଣ ଥିଲା? ପ୍ରକାଶିତ ଚିତ୍ର ଓ ସୂଚନା ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ । କୁହାଯାଉଛି ଯେ ସେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସହିତ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ କାହିଁକି? ଏହା ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ରହସ୍ୟ । ଘଟଣାସ୍ଥଳ ଥିଲା ହିଲଟନ୍ ହୋଟେଲର ବଲ୍ ରୁମ୍ । ଯେଉଁଠାରେ ଶତାଧିକ ଲୋକ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ସାଧାରଣତଃ ଏପରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବହୁତ କଡା ଥାଏ । ନେଲ୍ କଟର୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେବାକୁ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ କିପରି ଏତେ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରବେଶ କରିପାରିଲେ? ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ ପ୍ରଶ୍ନ ? ଖବର ଅନୁଯାୟୀ କେବଳ ଏକ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କାର୍ଡ ଦେଖାଇ ଲବିରେ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଉଥିଲା । ଯେଉଁଠାରେ ସଠିକ୍ ସ୍କ୍ରିନିଂ ହେଉନଥିଲା । ଏହି ସୁରକ୍ଷା ଦୁର୍ବଳତା ଦ୍ୱାରା ଆଲେନ୍ ବଲ୍ ରୁମ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି । ଥମାସ ଆଲେନ୍ଙ୍କ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ । ସେ ଦକ୍ଷିଣ କାଲିଫର୍ନିଆର ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଓ ଗେମ୍ ଡେଭଲପର ଥିଲେ । ସେ କାଲିଫର୍ନିଆ ଇନଷ୍ଟିଚୁ୍ୟଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରୁ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପଢିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ କମ୍ପୁ୍ୟଟର ସାଇନ୍ସରେ ମାଷ୍ଟର୍ସ କରିଥିଲେ । ସେ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବର ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ତଥାପି ଏହି ଘଟଣା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପକାଇଛି । ତାଙ୍କ ପଡୋଶୀ ଏବଂ ଛାତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି ଯେ ସେ ଏପରି କିଛି କରିପାରିବେ । ଘଟଣା ସମୟରେ ଗୁଳିର ଶବ୍ଦରେ ସମଗ୍ର ହଲ୍ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଲୋକମାନେ ଭୟରେ ଲୁଚିଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ସିକ୍ରେଟ୍ ସର୍ଭିସ୍ ଏଜେଣ୍ଟମାନେ ତୁରନ୍ତ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ । ଆଲେନ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହିଂସାତ୍ମକ ଅପରାଧ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ଅଭିଯୋଗ ଲାଗିଛି । ତଦନ୍ତ ଚାଲିଛି ଏବଂ ଅଧିକ ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଆସିପାରେ । ସବୁଠାରୁ ବଡ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ସେ ଏହା କାହିଁକି କଲେ? ଟ୍ରମ୍ପ ତାଙ୍କ ଟାର୍ଗେଟ୍ ଥିଲେ କି? ନା ଏହା କେବଳ ଏକ ଅନିୟୋଜିତ ଆକ୍ରମଣ? ଏହି ଘଟଣା ଆମେରିକାର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି । ଯେଉଁଠାରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଏତେ କଡା ଯେ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଉଡିପାରେନି । ସେଠାରେ ଏହିପରି ଘଟଣା କିପରି ସମ୍ଭବ ହେଲା । ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ତଦନ୍ତ ଉପରେ ଅଛି । ସତ୍ୟ କଣ? ଏହା ପଛରେ କିଏ ଏବଂ ଏହିପରି ଘଟଣା ପୁଣି ଘଟିବାକୁ ନ ଦେବା ପାଇଁ କଣ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ? ଏହି ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଆସନ୍ତା ସମୟରେ ମିଳିବ ।